Door Merlijn de Gruijter, Inanc Civaz en Rabia Alibux
“Als wij niet meedoen, wie voorkomt dan het Grote Onbedoelde Ongeluk?”
Op een zomerse avond in juni kwam het Haags Vrouwen Netwerk bijeen voor een actuele en prikkelende sessie over AI en de rol van vrouwen daarin. De sfeer was open en nieuwsgierig, met deelnemers die zich bewust waren dat dit onderwerp hen direct raakt – maar nog zoekend waren naar hun eigen positie. Spreker Philipine Vinke wist vanaf het begin de aandacht te pakken met een persoonlijk en toegankelijk verhaal. Geen technisch betoog, maar een uitnodiging om zelf mee te denken en te doen. De avond voelde als een gezamenlijke verkenning van een toekomst die al begonnen is.
Het Grote Onbedoelde Ongeluk
Centraal in de lezing stond het idee van het “Grote Onbedoelde Ongeluk”: technologie die de wereld steeds sterker vormgeeft, zonder dat iedereen daarin vertegenwoordigd is. Philipine liet zien dat AI-systemen niet neutraal zijn – ze weerspiegelen de aannames en keuzes van de mensen die ze bouwen. En juist daarin zit een risico: die groep is momenteel nog overwegend mannelijk.
Begin je eigen privé kennisbibliotheek
Daarnaast ging zij in op de kloof in het gebruik van AI. Vrouwen maken er aantoonbaar minder gebruik van, onder andere door lagere inschatting van eigen kennis, grotere ethische terughoudendheid en minder aanmoediging in werkomgevingen. Dat heeft impact, niet alleen op individuele kansen, maar ook op hoe AI zich ontwikkelt en welke biases daarin versterkt worden. Tegelijkertijd benadrukte Philipine dat de drempel om te beginnen lager is dan vaak gedacht. Met concrete voorbeelden uit haar eigen praktijk liet zij zien hoe iedereen – zonder technische achtergrond – AI kan inzetten om werk en creativiteit te ondersteunen.
Om ons te helpen te beginnen, deelt ze haar kennis voor het bouwen van je eigen, privé kennisbibliotheek in de vorm van deze handleiding.
Luisteren en verkennen
De bijdrage van Philipine leidde tot herkenning en een open gesprek in de zaal. Deelnemers deelden hun twijfels en ervaringen met het gebruik van AI, maar ook hun nieuwsgierigheid en ideeën om ermee te experimenteren. Er was bijzondere aandacht voor vragen rondom ethiek en eigenaarschap: hoe blijf je kritisch én actief? De avond kreeg zo een collectief karakter, waarin niet alleen werd geluisterd, maar ook samen werd verkend wat een volgende stap kan zijn. Veel aanwezigen verlieten de bijeenkomst met de intentie om zelf te gaan experimenteren – en daarmee onderdeel te worden van de ontwikkeling.