Met de gemeenteraadsverkiezingen op komst organiseerden we een HVN-avond met als thema politiek. De Tweede Kamer en haar ‘bewoners’ stond centraal. Dat zijn de ambtenaren die het proces van onze democratie ondersteunen (de Griffie) en Kamerleden en hun fractiemedewerkers. Deze laatsten ondersteunen Kamerleden in het politieke proces. Allen onderdeel van één systeem, met verschillende rollen en verantwoordelijkheden. Hoe gaan zij met elkaar om?
Dynamiek in de Kamer
Afgelopen jaren hebben we via de media meegemaakt hoe de omgangsvormen in de politiek verruwden. En ook kwamen er signalen van onveiligheid binnen en buiten de Kamer naar boven. Meerdere interne onderzoeken volgden. Is de Kamer en haar wandelgangen daadwerkelijk een onveilige werkomgeving?
Tijdens de landelijke verkiezingen dit najaar beloofde een aantal politiek leiders beterschap, kritisch op de inhoud met behoud van de relatie. Bij de installatie van de nieuwe Kamerleden werd dit herhaald: betere omgangsvormen en respectvol woord- en taalgebruik. En zo samen toewerken naar een andere cultuur. Zo was bij de vorming van het Coalitieakkoord de leidraad: meer op waarden, minder op tegenstellingen.
Een politiek debat zal zeker tot ongemak leiden, maar mag niet onveilig voelen. Het zal lastig zijn dit te allen tijde vast te houden. Elke situatie en elk debat is weer anders.
Wanneer wordt het onveilig?
Afgelopen periode was er op tv een goed voorbeeld waarbij het gesprek wel ongemakkelijk werd, maar niet onveilig. Bij Pauw & De Wit werd een oud-minister, nu Kamerlid, bevraagd op zijn woordgebruik in een motie over bedreigingen van de Nederlandse cultuur. Wat bedoel je met bepaalde woorden? Context is belangrijk. Omstanders aan tafel luisterden, een aantal van hen, oud-Kamerleden, deed mee. Het gesprek werd zeker ongemakkelijk, maar niet onveilig voor de persoon leek me. Of ben ik bevooroordeeld?
Kortom, woorden doen ertoe.
Anita Scholten